Dane statystyczne – spływ ścieków do Bałtyku w ostatnich latach

dynamika ilości ściekow trafiajaca do baltyku w latach 1995-2005

dynamika ilości ściekow trafiajaca do baltyku w latach 1995-2005

Tabela ta pokazuje ilościowe parametry ścieków, które trafiają do Bałtyku za pośrednictwem transportu rzeką. Dane pochodzą z GUS.

w tysiącach ton na rok
rodzaje zanieczyszczeń 1995 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007
BZT5 230,7 214 223,6 217,6 147,2 160,6 174,3 180,8 167,56
ChZTcr 1492,5 1781,2 1907,2 1905,5 1003,3 1248,1 1086,9 1338,6 1524,36
Azot ogólny 204,7 187,9 191,3 239,1 126,5 102,6 133,6 145 163,62
Azot azotanowy 121,7 119 117,5 156,3 67,7 81,6 78,8 89 107,19
Azot organiczny 71,8 51,2 58,2 70,3 46,6 44,2 48,6 47,1 51,3
Fosfor ogólny 13,2 12,1 12,7 12,2 7,8 9 8,2 9,7 9,1
Fosfor fosforanowy 6,3 5,2 5,6 4,2 3,1 2,9 3,2 3,2 3,4

Opisy poszczególnych oznaczeń:

BZT 5 to biologiczne zapotrzebowanie na tlen. W języku angielskim parametr ten nazywany jest BOD – Biological Oxygen DemandJest to miara czystości ścieków oparta o zapotrzebowanie na tlen rozumiane jako ilość tlenu niezbędna do utlenienia substancji organicznych przez bakterie aerobowe, w ciągu 5 dni (BZT 20 to miara dla 20 dni, ale najczęściej się używa pięciodniowych testów). Wynik podawany jest w miligramach O2 na litr, w temperaturze 20 stopni, bez udziału światła. BZT może być zaniżone poprzez obecność w roztworze substancji negatywnie wpływających na procesy biologiczne, dlatego niezbędny jest drugi parametr.

ChZT, Chemiczne zapotrzebowanie na tlen. Angielska nazwa tego parametru to COD – Chemical Oxygen Demand. Jest to miara czystości ścieków oparta na pomiarze ilości tlenu niezbędnej do utlenienia związków organicznych oraz części związków nieorganicznych. Wyrażona jest również w miligramach O2 na litr. BZT i ChZT to zatem miary pozbawienia ekosystemu tlenu, albo inaczej ryzyka tworzenia w wodach stref zwanych ?pustyniami tlenowymi?.

Substancje biogenne ? w bardzo dużym uproszczeniu to co znajduje się w typowym nawozie do kwiatów ze sklepu ogrodniczego. Stymulują wzrost alg, glonów i biomasy, która następnie podlega beztlenowym procesom gnicia tworzącym toksyczne substancje oraz przyczyniające się do dalszego zmniejszenia zawartości tlenu w wodzie.

N – Związki azotu. Azot, jeden z podstawowych pierwiastków biogennych występuje w związkach chemicznych w formie organicznej lub mineralnej. W przypadku formy mineralnej, może on przyjąć formę azotu amonowego (NH4+) , azotynowego (NO2-), azotanowego (NO3-) lub cząsteczkowego (N2). Pierwsze trzy z czterech form związków azotu walnie przyczyniają się do eutrofizacji stanowiąc świetną substancję odżywczą. Związki amonowe, a zwłaszcza amoniak są silnie toksyczne. Reagując w trakcie procesu oczyszczania, pochłaniają sporą ilość tlenu. Dla odmiany forma cząsteczkowa jest stabilna chemicznie i nie wpływa istotnie na środowisko.

P – Związki Fosforu Jest to kolejna grupa związków chemicznych silnie wspomagających eutrofizację. Pochodzą one na przykład ze środków piorących lub są spłukiwane z przenawożenia pól. Szereg krajów takich jak Szwecja zakazało na swoim terytorium produkcji środków czyszczących zawierających fosfor. Dodatkowo, Szwecja zakazała używania środków czystości od 2011 roku.

K Związki Potasu Nie zostały ujętę w tej statystyce, choć niewątpliwie istnieją. Nie ma co się oszukiwać, skoro stanowią typowy składnik nawozów używanych w rolnictwie, po każdym większym deszczu przenawożone pola stają się bogatym źródłem substancji odżywczych, w tym i potasu.

Poniżej te same dane  w jednostkach względnych dla 1995 przyjęto poziom 100% (Wykres powyżej):

rodzaje zanieczyszczeń 1995 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007
BZT5 1 0,93 0,97 0,94 0,64 0,7 0,76 0,78 0,73
ChZTcr 1 1,19 1,28 1,28 0,67 0,84 0,73 0,9 1,02
Azot ogólny 1 0,92 0,93 1,17 0,62 0,5 0,65 0,71 0,8
Azot azotanowy 1 0,98 0,97 1,28 0,56 0,67 0,65 0,73 0,88
Azot organiczny 1 0,71 0,81 0,98 0,65 0,62 0,68 0,66 0,71
Fosfor ogólny 1 0,92 0,96 0,92 0,59 0,68 0,62 0,73 0,69
Fosfor fosforanowy 1 0,83 0,89 0,67 0,49 0,46 0,51 0,51 0,54

Na wykresie widać dwa zjawiska. Po pierwsze, od 1995 roku nastąpił zauważalny spadek zarówno ilości substancji biogennych, jak też i zapotrzebowania na tlen dostarczanych do Morza Bałtyckiego. Niestety tej dobrej wiadomości towarzyszy również zła- od 2003 powolil ale systematycznie coraz większe ilości niepożądanych substancji trafiają tam, gdzie nie powinny. Radykalny spadek w okresie 1995-2003 można przypisać intensywnym inwestycjom proekologicznym, modernizowaniu i uruchamianiu kolejnych oczyszczalni. Trudniej jest jednak wyjaśnić ponowny wzrost ilości zanieczyszczeń. Przypuszczalne przyczyny to wzrost zużycia nawozów rolniczych oraz uruchamianie kolejnych zakładów produkcyjnych w branżach generujących duże ilości ścieków.

1 comment to Dane statystyczne – spływ ścieków do Bałtyku w ostatnich latach

  • Tony78

    Szczerze mowiac nie ma sie co pocieszac. pustynie beztlenowe na Bałtyku są z roku na rok większe.
    I to nie jest tylko nasza wina, inne kraje również dokładają do pieca