Ten rok ofituje w dużą ilość przetargów na oczyszczalnie przydomowe. Można powiedzieć, że jest to przełomowy rok w kwestii regulowania zaległości w gospodarce wodno-ściekowej na terenach wiejskich. Jak wielokrotnie pisano, oczyszczalnie przydomowe są najlepszym na to sposobem z ekonomicznego punktu widzenia. Sprawa ścieków i oczyszczalni przydomowych nie kończy się jednak na ich wybudowaniu i uruchomieniu. Przepisy prawa ochrony środowiska nakładają na gminę szereg dodatkowych obowiązków.

Po pierwsze obowiązki te wynikają z faktu że właściciel- gmina zobowiązana jest do zapewnienia prawidłowego funkcjonowania i sprawowania nadzoru oczyszczalni przydomowych tak jak każdej innej instalacji która ma wpływ na środowisko naturalne.

Po drugie zaś gminy są odpowiedzialne za nadzór i przstrzeganie zasad ochrony środowiska na swoim terenie. Już w pierwszych artykułach prawa ochrony środowiska jest mowa o konieczności zapobiegania negatywnemu oddziaływaniu na środowisko.

Ryzyko zanieczyszczenia wód wskutek nieprawidłowej pracy oczyszczalni przydomowych

Nie ulega wątpliwości, że nawet oczyszczone ścieki z oczyszczalni nie są czystą wodą, bo zawierają szereg szkodliwych substancji, choć w przypadku prawidłowo pracującej oczyszczalni chodzi o ich minimalne stężenia. Ilości tych substancji mogą wszakże być znacznie większe w przypadku systemów przeciążonych lub pracujących wadliwie. (Zakładając że gro przetargów Polsce odbywa się na zasadzie cena 100%, możemy spokojnie przyjąć że spora część systemów jest “wytaniona” i pracuje w przeciążeniu lub wręcz wadliwie) Stąd też konieczność prowadzenia nadzoru nad instalacjami. Skoro nikogo nie dziwi koniecznośc pobierania próbek na wyjściu wiejskiej oczyszczalni o przepustowości 200 m3 na dobę, to tak samo powinno się regularnie nadzorować pracę ekwiwalentnych 200 oczyszczalni przydomowych o przepustowości 1 m3 na dobę, zwłaszcza jeśli są własnością gminy. W przypadku awarii lub nieprawidłowej pracy oczyszczalni przydomowej zagrożeniem zanieczyszczenia objęte są wody podziemne, czyli dobro wspólne podlegające szczególnemu nadzorowi zgodnie z zasadami Ramowej Dyrektywy Wodnej

Art. 98. 1. Wody podziemne i obszary ich zasilania podlegają ochronie polegającej w szczególności na:

1. zmniejszaniu ryzyka zanieczyszczenia tych wód poprzez ograniczenie oddziaływania na obszary ich zasilania,

Użytkownik instalacji czyli gmina jest również odpowiedzialny finansowo za naprawienie szkód w środowisku, w sytuacji gdyby oczyszczalnia przydomowa nie działała prawidłowo.

Art. 7. 1. : Kto powoduje zanieczyszczenie środowiska, ponosi koszty usunięcia skutków tego zanieczyszczenia.

2. Kto może spowodować zanieczyszczenie środowiska, ponosi koszty zapobiegania temu zanieczyszczeniu.

W przypadku awarii lub nieprawidłowej pracy oczyszczalni przydomowych po stronie gminy będzie udowodnienie, że podjęto choć elementarne działania zmniejszające wyżej wymienione ryzyko, na przykład w formie przeglądów serwisowych oczyszczalni i monitoringu działania w formie pobierania próbek ścieków.

Prawidłowa eksploatacja instalacji i korzystanie ze środowiska

Oczyszczalnia, lub zbiór oczyszczalni przydomowych jest bez wątpienia instalacją w rozumieniu prawa ochrony środowiska. Mieszkańcy gminy korzystaja ze środowiska, a zatem stosować się powinny również zapisy mówiące o prawidłowej eksploatacji instalacji.

Art. 137. Przeciwdziałanie zanieczyszczeniom polega na zapobieganiu lub ograniczaniu wprowadzania do środowiska substancji lub energii.

Art. 140. 1. Podmiot korzystający ze środowiska jest obowiązany zapewnić przestrzeganie wymagań ochrony środowiska, w szczególności przez:

1) odpowiednią organizację pracy,

2) powierzanie funkcji związanych z zapewnieniem ochrony środowiska osobom posiadającym odpowiednie kwalifikacje zawodowe,

3) zapoznanie pracowników, których zakres czynności wiąże się z kwestiami ochrony środowiska, z wymaganiami w tym zakresie, gdy nie jest konieczne odpowiednie przygotowanie zawodowe w tym zakresie,

4) podejmowanie działań w celu wyeliminowania lub ograniczenia szkód w środowisku wynikających z nieprzestrzegania wymagań ochrony środowiska przez pracowników, a także podejmowanie właściwych środków w celu wyeliminowania takich przypadków w przyszłości.

Okresowe pobieranie i badanie próbek

Okresowe pobieranie i badanie próbek z oczyszczalni przydomowych powinno umożliwić monitoring pracy tych instalacji co jest obowiązkiem gminy (każdego właściciela) w myśli poniższych przepisów

Art. 141. 1. Eksploatacja instalacji lub urządzenia nie powinna powodować przekroczenia standardów emisyjnych.

2. Oddziaływanie instalacji lub urządzenia nie powinno powodować pogorszenia stanu środowiska w znacznych rozmiarach lub zagrożenia życia lub zdrowia ludzi.

Przypomnijmy, że gmina (zarówno jako właściciel, jak i jako organ wykonujący zadania ochrony środowiska) musi egzekwować wymagania zawarte w prawie ochrony środowiska,, a zatem musi również je egzekwować od siebie samej.

W tej sytuacji wydaje się całkiem uzasadnionym aby gmina w SIWZ ogłaszanych przetargów umieszczała konkretne i sprecyzowane wymagania odnośnie:

• gwarancji działania oczyszczalni przydomowych,
• posiadania prawnie wymaganych norm na oferowane urządzenia (ze szczególnym uwzględnieniem prawnie obowiązującej normy PN-EN 12566-3, która jako jedyna weryfikuje faktyczne osiąganie deklarowanych przez producenta oczyszczalni ścieków parametrów oczyszczania)
• skuteczności procesu oczyszczania, których kontrola odbywać się będzie właśnie poprzez pobieranie próbek. czyli osiągania parametrów oczyszczania ścieków zgodnie z wymaganym prawem, cyklicznie i nie rzadziej jak raz na 12 miesięcy

Rok 2010 jest rekordowy dla Polski pod względem ilości montowanych oczyszczalni przydomowych. Jest to rezultatem uruchomienia unijnych pieniędzy które umożliwiają gminom wywiązanie się z obowiązków uregulowania gospodarki wodno-ściekowej, a oczyszczalnie przydomowe są często najlepszym na to rozwiązaniem.
Dostajemy niestety wiele sygnałów od firmy instalujących urządzenia, skarżących się na bardzo niski poziom merytoryczny projektów oczyszczalni przydomowych.

Przypomnijmy że rolą projektanta jest wizyta na miejscu, uzgodnienie z właścicielem posesji lokalizacji oczyszczalni, drenażu lub studni chłonnej, zbadanie warunków gruntowych poprzez wykonanie wierceń geologicznych oraz dokonanie innych niezbędnych prac typu zgody czy uzgodnienia. Pozytywnym objawem jest również to że wiele przetargów ogłaszanych jest na systemy nowoczene systemy biologiczne, które oczyszczają nieporównywalnie lepiej niż proste systemy drenażowe. Wielkie korzyści dla jakości i ochrony środowiska dla jakości przynosi również powszechne już stosowanie normy PN-EN 12566, ze wzgledu na to że jako jedyna norma gwarantuje ona poziom oczyszczenia ścieków. Kontrolowanie pracy oczyszczalni jest bowiem obowiązkiem właściciela czyli gminy
Praktyka jednak pokazuje że królują „projekty oczyszczalni przydomowych za stówkę od sztuki” Przy takim budżecie nie ma żadnych szans na przeprowadzenie wierceń geologicznych. Nie zraża to specjalnie wielu projektantów, zamiast ponosić koszt wierceń geologicznych projektują bezsensowne kopce rozsączające które podnoszą koszty inwestorowi, szpecą i zabierają miejsce na działce, ale projektant może oszczędzić na odwiertach. Sam widziałem projekt dla miejscowości na południu Polski, gdzie było dwieście instalacji oczyszczalni przydomowych i dwieście kopców. Ponoć to z powodu wysokiej wody gruntowej. Co interesujące wg projektanta ta wysoka woda występowała tak samo w działkach położonych w dolinkach jak i na szczytach wzniesień. Jednym słowem prawa fizyki nie obowiązują na tym terenie. Szacując że kopce rozsączające dla oczyszczalni przydomowych zostały niepotrzenie zaprojektowane w połowie przypadków, i że koszty instalacji wzrosły o 4 tys daje to niebagatelną kwotę 400 tys PLN. Tyle publicznych pieniędzy zostało zmarnotrawione w przypadku jednego tylko przetargu !!.
O innych ryzykach wybierania tanich projektów pisaliśmy poprzednio

Drugim przykładem złego projektowania jest sytuacja gdzie wykonawca oczyszczalni przydomowych „nakrył” projektanta na tym że wiercenia geologiczne dokonano wzdłuż drogi tam gdzie był łatwy dojazd i mała fatyga, a nie tam gdzie rzeczywiście będą umiejscowione oczyszczalnie. W efekcie tam gdzie miał być piach, trafiono na glinę. Zmienia to zupełnie sposób odprowadzenia wody z oczyszczalni przydomowej. Nie wspomnę o różnych przypadkach projektowania “zza biurka” gdzie drenaż wypada np. w stodole. Są to przypadki ewidentnej nierzetelności zawodowej projektantów czyli oszustwa. Takie działania narażają również władze gminy na zarzut niegospodarności. Zasada jest prosta: 1 zł oszczędzony na projekcie to marnotrawstwo 10 zł na wykonawstwie. Takie sytuacje powinny być publicznie piętnowane i ścigane. Są na to odpowiednie paragrafy.

Tak jak poprzednio wiele osób przyszło popatrzeć na rzekę. To miasto potrzebuje jakiegoś lepszego miejsca spaceru, mieszkańcy mają dosyć betonu i hałasu, ciągną gromadnie nad wodę

Motorówka policyjna przez chwilę straciła napęd. Nurt bawił się nią jak zabawką znosząc ją z niesamowitą szybkością

Gruba kaśka nigdy jeszcze nie była tak głęboko zanurzona

Piękne cirrusy na niebie.

W Bydgoszczy będzie proces o brudny śnieg. Bydgoszczanie składają do prokuratury zawiadomienie o możliwości popełnienia wykroczenia przez prezydenta Bydgoszczy. Chodzi o hałdy brudnego śniegu na terenie miasta.

Art. 40 ustawy Prawo Wodne mówi: „zabrania się spływania do wód śniegu wywożonego z terenów zanieczyszczonych, a w szczególności z centrów miast, terenów przemysłowych, terenów składowych, baz transportowych, dróg o dużym natężeniu ruchu wraz z parkingami”.
Chodzi o zawartość chlorku soli i chlorku wapnia, który jest bardzo szkodliwy dla ekosystemu, roślin, ryb. Zawartość ropopochodnych, smarów i innych zanieczyszczeń miejskich również nie nastraja optymistycznie. Najlepiej byłoby to rozpuścić i wyczyścić w oczyszczalni ścieków. Na podstawie lektury stron:

http://www.rybobranie.pl/wiadomosci/2923/24/wrzucaja_snieg_do_rzeki_a_to_szkodzi_rybom

http://szczecin.gazeta.pl/szczecin/1,34959,7474149,Snieg_jak_sciek_prosto_do_rzeki.html

http://www.gazetalubuska.pl/apps/pbcs.dll/article?AID=/20100209/POWIAT22/760857671

sądzę że zjawisko ma charakter masowy w całej Polsce. Matka Natura poradzi sobie jak zwykle na wiosnę??

EUTROFIZACJA

Bałtyk jest absorbentem przerażającej ilości związków azotu i fosforu zrzucanych rzekami, jako spłukane nawozy sztuczne (kraje bogate wysoko rozwinięte), jako nieoczyszczone ścieki (kraje mniej rozwinięte)i inne. Wywołany tym wzrost żyzności wspomaga proces eutrofizacji czyli rozwoju biomasy. W efekcie, w ciepłych miesiącach roku na coraz większych obszarach zakwitają algi. Nie dość że grożą poważnymi konsekwencjami zdrowotnymi dla osób, które napiłyby się wody z algami, to ich gnijące szczątki opadają na dno przyczyniając się do tworzenia pustyni tlenowych. Beztlenowy rozkład odbywa się przy pomocy bakterii beztlenowych, które wytwarzają siarkowodór. (zupełnie jak w szambie lub drenażowej oczyszczalni przydomowej bez natleniania, wystarczy podnieść pokrywę, gdyby ktoś miał wątpliwości)

Są jeszcze dwie istotne kwestie, które poważnie zagrażają Bałtykowi:

Po pierwsze, ryzyko katastrofy ekologicznej wynikającej z katastrofy statków. Coraz gęstszy ruch statków. wzrastające ilości transportowanej ropy stwarzają bardzo poważne ryzyko takiego wypadku.

Po drugie, na dnie morza Bałtyckiego zalegają duże ilości toksycznych substancji, a konkretnie broni chemicznej. Wielu żeglarzy słyszało historie opowiadane przez rybaków o chemikaliach wyławianych od czasu do czasu w okolicach Bornholmu. Po wielu latach, pod wpływem upływu czasu i ciśnienia, substancje te przybierają postać cuchnącej galarety oblepiającej sieci używane do połowów. Ich wyciągnięcie na pokład grozi utratą życia lub zdrowia wskutek zatrucia. Jakby tego było mało, w okolicach lutego prasa doniosła o ujawnieniu w Szwecji afery dotyczącej skażenia Bałtyku. Wg portalu Nuclearpowerdaily.com szwedzki były agent wywiadu wojskowego sfrustrowany brakiem reakcji swojego rządu ujawnił fakt topienia w pobliżu Gotlandii (Są to wody szwedzkie) pojemników z bronią chemiczną, oraz odpadów nuklearnych. Ta sprawa jest bulwersująca i mam nadzieję że będzie mieć ciąg dalszy. Czas pokaże czy ta konferencja to kolejna okazja do wygłoszenia rozmaitych deklaracji, czy też zaczną się jakieś konkretne działania.
A co Ty możesz zrobić w sprawie czystszego Bałtyku?
W myśli zasady myśl globalnie działaj lokalnie, zastanów się czy możesz zrobić coś dla tego morza, nawet jeśli mieszkasz setki kilometrów od jego brzegu. Należy zainteresować się jak wygląda gospodarka wodno-ściekowa na obszarze Twojej gminy. Miasta. Czy wciąż działają zakłady przemysłowe zrzucające do rzek ścieki płacąc za to kary (znaczy że im się opłaca). Czy lokalna oczyszczalnia ścieków działa prawidłowo, czy jest wystarczajaca na potrzeby lokalnej społeczności? Czy istnieją i realizowane są plany związane z przyszłą jej rozbudową? Jeśli sam masz oczyszczalnię przydomową, czy wiesz jak działa i czy spełnia obowiązujące normy? Jeśli teraz zaczniemy działać, zmiany zobaczymy nie szybciej niż za kilkanaście-kilkadziesiąt lat.

“Użytkuję przydomową oczyszczalnię ścieków z drenażem rozsączającym. Przeszukiwałam zasoby internetowe, ale nigdzie nie znalazłam odpowiedzi na dręczące mnie wątpliwości. W kociej kuwecie stosuję ekologiczny “żwirek” z włókien drewnianych. Czy wrzucając do kanalizacji kocie odchody z przyklejonym do nich żwirkiem nie spowoduję zamulenia poletka rozsączejącego, zatkania drenażu?”

Odpowiedź:

Szanowna Pani,

Żwirek z trocin, o którym Pani wspomina jest dodatkowym obciążeniem dla bakterii, podobnie jak resztki jedzenia w zlewie i wszystko to co jest materią organiczną biodegradowalną.

Wg naszej wiedzy, oczyszczalnia drenażowa ma podstawową wadę polegającą na tym że  z czasem drenaż przestaje funkcjonować zapychany wlasnie drobinkami substancji ściekowych.  Sprawnośc osadnika w oczyszczaniu ścieków jest bowiem nieduża (zaledwie ok 40%), natomiast właściwe procesy biologiczne zachodzą w drenażu, dokładnie mówiąc w gruncie wokół drenażu, bo tam tworzy się flora bakteryjna. Czyli oczyszczanie zachodzi bardziej w działce właściciela niż w samym urządzeniu. Część substancji stałych trafia do drenażu skutkiem wyżej opsianej niesprawności osadnika, zamiast zostać wyciągniętych przez szambiarkę z osadnika wstępnego, gdzie trafiłyby z powrotem z bioreaktora oczyszczalni. Również brak natleniania w takiej oczyszczalni sprawia że procesy mają charakter beztlenowy czyli z czasem wzrasta ryzyko powstawania nieprzyjemnych zapachów wydobywających się z drenażu.

Z tego względu sugerowałbym maksymalne ograniczenie ilości materii trafiającej do ścieków czyli: założyć sitka wyłapujące ze zlewu resztki jedzenia, zgarniać resztki z talerzy do kosza przed ich myciem, nie wsypywać do zlewu okruszków ze stołu itp. zdecydowanie przedłuży to żywotność drenażówki bo będzie mieć mnieszy ładunek substancji stałych.
Na koniec dodam, że wiele osób decyduje się na modernizację oczyszczalni  drenażowej w taki sposób, że istniejącą oczyszczalnię traktuje jako osadnik wstępny, z niej ścieki przekierowywane są do “prawdziwej” oczyszczalni z dyfuzorem napowietrzającym,  i z bioreaktorem. Do drenażu trafiają wtedy ścieki oczyszczone do praktycznie takiego poziomu, że nie pachną i nadają się do podlewania i mycia samochodu. W ten sposób Pani grunt nasączany będzie za pomocą drenażu nie ściekami, ale oczyszczoną substancją około stukrotnie czystszą od tego co trafia do gruntu obecnie.

W wielu krajach europejskich oczyszczalnie drenażowe nie są już dopuszczone, ze względu na niekorzystne zjawiska powyżej opisane

Jemen to egzotyczny kraj. Poniżej kilka fotografii nadesłanych dzięki uprzejmości Mr Mikkela Morville. Gotowa oczyszczalnia wygląda tak:

Oczyszczalnia ścieków w technologii złoża zanurzonego Biokube Jemen

Jemen, Sana Stare Miasto

Brama na Stare Miasto

http://ww6.tvp.pl/244,20091220949880.strona

W Łazach zbudowano kanalizację. Jak to zwykle bywa za pieniądze unijne. Kij ma jednak dwa końce. Wzrost wartości nieruchomości (domniemany wskutek podłączenia do sieci kanalizacyjnej). Nikt jednak nie zdawał sobie sprawy, że pociągnie to takie wydatki dla mieszkańców związane z poniesieniem tzw opłaty adiacenckiej. Na filmie widać właścicielkę pensjonatu, która rozważa zwinięcie interesu z powodu konieczności uiszczenia opłaty w wysokości około 100 tys PLN (tak twierdzi). Myślę, że to nie koniec “atrakcji” dla mieszkańców. Od teraz musza się liczyć z tym, że będą ponosić opłaty za ścieki i utrzymywać kanalizację i oczyszczalnię. Jest to typowo turystyczna okolica, zatem po sezonie każdy grosz jest na wagę złota. A można było inaczej – można było zaprojektować rozproszony system oparty na oczyszczalniach przydomowych, zwłaszcza takich, które potrafią pracować przy niskich poziomach obciążenia poza sezonem, takich jak systemy na złożu zanurzonym.Takie systemy są dużo tańsze w eksploatacji dla małych miejscowości niż tradycyjna kanalizacja.

Przepisy dotyczące opłat adiacenckich zawarte są w Ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, art. 143 do 148 — udziału w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej.

Możesz skontaktować się z autorem powyższego tekstu za pomocą tego formularza:
[contact-form]

Flotacja to jeden z procesów technologicznych używanych przy oczyszczaniu wody i ścieków, mających na celu separację frakcji lżejszych od cieczy. Substancje lżejsze od wody (na przykład tłuszcz) mają tendencje do formowania kożucha na powierzchni wody, gdzie można je łatwo usunąć. Często jednak to naturalne zjawisko jest niewystarczające ponieważ zależy nam na separacji substancji o ciężarze właściwym zbliżonym do wody, które po prostu unoszą się w toni, lub też potrzebny byłby zbyt długi czas na ich samorzutne dotarcie do powierzchni jest zbyt długi. Istnieje również możliwość wyflotowania substancji o ciężarze właściwym większym niż ciężar wody, za pomocą odpowiednich modyfikacji procesu flotacji.
W przypadku substancji znacznie lżejszych można mówić o flotacji naturalnej, w przypadku substancji zbliżonych, gdzie poddaje się je zabiegom fizycznym/chemicznym mamy do czynienia z flotacją wspomaganą, natomiast w przypadku substancji cięższych, które unoszą się dzięki połączeniu z mikropęcherzykami mamy do czynienia z flotacją wymuszoną
Flotacja DAF (Dissolved Air Flotation) polega na wprowadzeniu do cieczy mikropęcherzyków powietrza o niewielkiej średnicy około 40-50 mikrometrów. Pęcherzyki te przywierają do cząstek stałych w toni i wypływają wraz z nimi na powierzchnię cieczy, tworząc kożuch, który zbierany jest z powierzchni cieczy w oddzielnym procesie technologicznym.

Uśrednione i uprzednio oczyszczone mechanicznie ścieki trafiają do przepływowego, rurowego układu koagulacji-flokulacji. (jest on widoczny na zdjęciach pod wanną flotatora). Często stosowanym koagulantem jest roztwór chlorku żelaza lub siarczanu żelaza. Dzięki procesowi koagulacji usuwanie koloidów jest znacznie skuteczniejsze metodami mechanicznymi. Ze względu na to, że koagulacja powoduje zmianę odczynu pH w ściekach, niezbędne jest dozowanie sody kaustycznej w celu ponownego przywrócenia pożądanych wartości. Do ścieków dozowany jest również polielektrolit, który wspomaga proces flokulacji, czyli formowania zanieczyszczeń w kłaczki zawiesiny.
Tak przygotowane ścieki gotowe są do procesu flotacji odbywającego się w głównym zbiorniku.

Upraszczając, flotator DAF składa się ze zbiornika w którym odbywa się proces flotacji, na dnie
którego znajdują się dyfuzory drobnopęcherzykowe, oraz z systemu zbierania piany.
Precyzja wykonania wanny flotatora oraz sposób wytwarzania pęcherzyków decydują o skuteczności flotacji, ponieważ bardzo istotne jest aby ciecz we flotatorze znajdowała się w warunkach przepływu laminarnego a nie turbulentnego. Dzięki temu nie rozrywa się kłaczków substancji, które wytworzyły się na wcześniejszym etapie koagulacji).

Dobrze skonstruowany i wykonany flotator umożliwia zatem uzyskanie lepszych parametrów technologicznych, czyli oszczędności na chemikaliach dozowanych w procesie oczyszczania.
Nowoczesne urządzenie powinno być również opomiarowane, umożliwiając jego integrację z systemami przesyłu danych (np. system SCADA)

Zjawisko flotacji stosowane jest do oczyszczania ścieków, jak również np. do wzbogacania rud miedzi, i w innych zastosowaniach górniczych.

Możesz skontaktować się z autorem powyższego tekstu za pomocą tego formularza:
[contact-form]